Hastalarımızın muayenede en sık sorduğu soruları burada bir araya getirdik. Aşağıdaki yanıtlar genel bilgilendirme amaçlıdır; sizin gözünüz için geçerli olan sınırlar ve seçenekler ancak bir muayene ile netleşir.
1. Refraktif (kırma kusurlarına yönelik) lazer nereye uygulanır?
Retina değil, kornea tabakasına uygulanır.
2. Kırma kusurlarında kaç çeşit lazer yöntemi mevcuttur?
Yaklaşık yirmiye yakın farklı yöntem olmasına rağmen esas olarak üçe ayrılır. İlki yüzeyel yöntemlerdir; PRK, LASEK, PRK wave-front, Epi-LASIK gibi teknikleri kapsar. İkincisi korneadan ince bir tabaka kaldırılarak yapılan LASIK yöntemidir; standart LASIK, i-LASIK ve Wavefront LASIK bu grupta yer alır. Üçüncüsü ise en güncel yöntem olan, fleb kaldırmadan korneanın içinden lentikül (kırma kusuruna göre kalınlığı ve şekli değişen ince bir doku parçası) çıkarılması esasına dayanan SMILE, ReLEx gibi yöntemlerdir.
3. Kaç yıldan bu yana yapılıyor?
Kırma kusurlarında lazer kullanımı dünyada 1986'da başladı. Türkiye'deki hekimler bu konuda deneyimli bir grup oluşturuyor; ülkemizde lazer uygulaması 1988'de başladı — bugün itibarıyla kırk yıla yaklaşan bir bilgi birikiminden söz ediyoruz. 1990'da Yunan hekim Ioannis Pallikaris, korneadan kesilen flebin küçük bir kısmını kesmeden bırakarak menteşeli LASIK tekniğini geliştirdi; bu teknik günümüz modern LASIK cerrahisinin temelini oluşturuyor.
4. Biraz daha beklemem gerekir mi? Lazer güvenilir mi?
Tıp dünyasında kanser tedavilerinde bile hastalar genellikle beş yıl takip edilir; lazer olan hastalarımızda artık on-on beş, hatta yirmi yıllık takip sürelerinden söz ediyoruz. Ön muayenede gözleriniz uygun bulunduysa beklemenize gerek yoktur; lazerle kırma kusurundan kurtulma girişimi güvenilirdir.
5. Hipermetropa veya astigmata lazer yapılır mı?
Ön muayenede uygun çıkarsa 7-8 numaraya kadar miyopi, 4-5 numaraya kadar hipermetropi ve 4-4,5 numaraya kadar astigmata rahatlıkla lazer uygulanabilir.
6. Kontakt lens lazere engel midir? Kontakt lens kullanımı korneayı inceltir mi?
Hayır, kontakt lens lazere engel değildir. Kontakt lens kullanımı da korneayı kalıcı olarak inceltmez; ancak eskiden daha yaygın kullanılan sert ve yarı-sert gaz geçirgen lensler kornea yüzeyinde geçici değişikliklere yol açabilir. Lens kullanımına ara verildiğinde kornea eski haline döner.
7. Lazer muayenesinden kaç gün önce kontakt lenslere ara vermek gerekir?
Yumuşak kontakt lens kullananlar tedaviden en az 7 gün önce, gaz geçirgen yarı-sert lens kullananlar ise 3 hafta önce lenslerini çıkarmalıdır.
8. Lazerden önce nelere dikkat etmem gerekir?
Ameliyattan önceki gün alkol ve ağrı kesici (aspirin vb.) alınmamalı; sabah yüz ve göz temizliği (özellikle makyaj kalıntılarından arındırılmış şekilde) yapılıp hastaneye öyle gelinmelidir.
9. LASIK ameliyatı nasıl yapılır?
Ameliyat iki aşamadan oluşur. Birinci aşamada femtosaniye lazer, korneanın üst tabakalarından 100-120 mikron kalınlığında bir flep (ince tabaka) oluşturur; cihaz, kornea dokusu içinde ızgara veya spiral bir desende minik hava kabarcıkları oluşturarak düzlemsel bir ayrışma sağlar. Bu aşamada görme geçici olarak kaybolur ve flep oluştuktan sonra bir süre bulanık kalır. Ardından flep kaldırılarak korneanın orta kısmı açığa çıkarılır. İkinci aşamada excimer lazer, mikron düzeyinde hassasiyetle kornea stromasını yeniden şekillendirir; modern cihazlar göz hareketlerini izleyen kameralara sahip olduğundan, göz hafifçe hareket etse bile lazer atışları doğru noktaya yapılır. Son olarak flep eski yerine getirilir; flep ile kornea arasındaki yapışma dakikalar içinde gelişir ve cerrahi tamamlanır.
10. Lazer esnasında bıçak kullanılır mı?
Hayır. Eskiden flep kaldırılırken hızla titreşen metal bir bıçak (mekanik mikrokeratom) kullanılıyordu; günümüzde bu yöntem terk edilmiş, yerini femtosaniye lazere bırakmıştır.
11. Lazerden sonra numaram geri dönecek mi?
Lazerin giderdiği numara geri dönmez. Ancak numara artışı henüz durmamış, yani numarası sabitlenmemiş kişilerde yapılan lazer girişimlerinden sonra gözün kendi numarası ilerleyen yıllarda artabilir. Genç yaşta lazer olanlarda veya yüksek numaralı kişilerde bu ihtimal daha yüksektir; bu nedenle lazerden önce son iki yılda numara artışı olmaması tercih edilir.
12. Lazer esnasında gözümde ağrı olacak mı?
Girişimden önce damla ile uyuşturma yeterli olur; lazer olan hastaların neredeyse tamamında işlem sırasında ağrı hissedilmez.
13. Lazer sonrasında gözümde ağrı olacak mı?
Uyuşturucu damlanın etkisi 10-15 dakikada sona erer. Flepli yöntemde (LASIK) bunun ardından gözde yanma, batma ve sulanma başlar — soğan doğrarken hissedilen rahatsızlığa benzetilebilir; kişinin ağrı eşiğine göre 3-4 saat sürüp kendiliğinden geçer. Yüzeyel lazer uygulanan hastalarda batma ve sulanma ilk gün daha belirgindir, ikinci-üçüncü günde azalarak sona erer; bu yöntemde ağrı kesici kullanmak gerekebilir.
14. Lazer biterken kontakt lens takılacak mı?
LASIK yönteminde, ağrı eşiği düşük olan ve gözünü fazla sıkan hastaların yaklaşık %10'una koruyucu kontakt lens takmak gerekebilir; bu lens ertesi gün çıkarılır. Yüzeyel lazer uygulanan hastalara (PRK gibi) ise kontakt lens mutlaka takılır ve iyileşme durumuna göre 3-4 gün gözde bırakılır.
15. Lazerden sonra uzun süre damla kullanmam gerekir mi?
Lazerden sonra yaklaşık iki hafta üç farklı damla kullanılır. Yapay gözyaşı damlası ise gözünüzün durumuna ve yaptığınız işe göre üç-altı ay arasında sürdürülür. Lazerden önce uzun süre kontakt lens kullananlar, uzun süre ekran başında çalışanlar, kuru göz öyküsü olanlar veya gözyaşını azaltan ilaç kullananlar (bazı tansiyon, depresyon, alerji ve tiroid ilaçları gibi) yapay gözyaşını daha sık ve daha uzun süreli kullanmalıdır.
16. İkinci bir lazer girişimi mümkün müdür?
Gelişen lazer teknolojisi ikincil lazer gereksinimini azaltmıştır. İlerleyen yıllarda gözünüzün numarası tekrar artarsa, yapılacak detaylı muayenede gözünüz uygun bulunduğu sürece yeniden lazer olabilirsiniz.
17. Lazer etkisi geri alınabilir mi?
Hayır. Lazer sonrası gözün önceki haline dönmesi mümkün değildir; bazı firmaların bunu pazarlama aracı olarak kullanması gerçeği yansıtmaz.
18. Lazerden sonra ileride gelişecek göz hastalıkları için tekrar ameliyat olabilir miyim?
Evet, olabilirsiniz. Lazerden yıllar sonra katarakt, glokom veya yaşa bağlı sarı nokta hastalığı gibi durumlar ortaya çıkabilir; bunlar için ameliyat olmanızda bir sakınca yoktur. Ancak lazer öncesi göz numaranızı ve kornea topografi kaydınızı saklamanız faydalı olur — bu bilgiler, ileride katarakt ameliyatında takılacak göz içi merceğinin numarasının doğru belirlenmesine yardımcı olur.
19. İnternette ve forumlarda lazer hakkında olumsuz yorumlar neden çıkıyor?
Şikâyetçi olanları genel olarak üç grupta toplayabiliriz. İlk grup, lazerden fazla beklentisi olanlardır — göz tembelliği veya şaşılık gibi, numaradan bağımsız sorunların da düzelmesini bekleyip ameliyat öncesi anlatılanlara rağmen hayal kırıklığına uğrarlar; bu gruba, lazerden uzun yıllar sonra gelişen bambaşka bir göz hastalığını lazere bağlayanlar da dahildir. İkinci grup, numarası henüz durmamışken erken yaşta lazer olmakta ısrar eden hastalardır; numara artmaya devam ettiği için bir süre sonra tekrar gözlük kullanmak zorunda kalıp şikâyetçi olurlar. Üçüncü ve en küçük grup ise gerçekten lazer komplikasyonu yaşayanlardır — iyi hekim, iyi cihaz ve iyi hastanenin bir araya geldiği durumlarda bu çok nadir görülür.
Refraktif cerrahi herkese aynı şekilde uygulanmaz; hangi yöntemin sizin göz yapınıza en uygun olduğuna ön muayenedeki ölçümlerle birlikte karar veriyoruz. Dünya Göz Etiler'de bu değerlendirmeyi yapmak için randevu oluşturabilirsiniz.
Here are the questions patients ask most often during an exam. The answers below are for general information — the limits and options that apply to your own eyes can only be determined with an exam.
1. Where is refractive laser applied?
Not the retina — the cornea.
2. How many refractive laser techniques are there?
Close to twenty variations exist, but they fall into three main groups. The first is surface techniques — PRK, LASEK, PRK wave-front, Epi-LASIK. The second is LASIK, where a thin flap is lifted from the cornea; standard LASIK, i-LASIK and Wavefront LASIK belong here. The third and newest group — SMILE, ReLEx — removes a thin lenticule from inside the cornea without lifting a flap at all.
3. How long has this been done?
Laser correction of refractive errors began worldwide in 1986, and in Turkey in 1988 — so today we're talking about nearly forty years of accumulated experience. In 1990, the Greek ophthalmologist Ioannis Pallikaris developed the hinged LASIK technique, leaving a small uncut portion of the corneal flap; that technique underlies modern LASIK surgery today.
4. Should I wait longer? Is laser surgery safe?
Even cancer treatments are typically followed for five years in medicine; laser patients are now followed for ten, fifteen, even twenty years. If your pre-operative exam finds your eyes suitable, there's no need to wait — refractive laser correction is a reliable procedure.
5. Can laser treat hyperopia or astigmatism?
If the pre-operative exam finds you suitable, laser can comfortably correct up to about 7-8 diopters of myopia, 4-5 diopters of hyperopia, and 4-4.5 diopters of astigmatism.
6. Do contact lenses rule out laser surgery, or thin the cornea?
No, contact lenses don't rule out laser surgery. They also don't permanently thin the cornea — though older, more common rigid and semi-rigid gas-permeable lenses can cause temporary surface changes, which reverse once lens wear is paused.
7. How many days before the exam should I stop wearing contacts?
Soft lens wearers should stop at least 7 days before; rigid gas-permeable lens wearers should stop 3 weeks before.
8. What should I keep in mind before the procedure?
Avoid alcohol and painkillers (such as aspirin) the day before surgery, and arrive at the clinic with a clean face and eyes, free of any makeup residue.
9. How is LASIK surgery performed?
The surgery has two stages. First, a femtosecond laser creates a 100-120 micron flap in the outer layers of the cornea, forming tiny gas bubbles in a grid or spiral pattern that create a clean separation plane; vision briefly disappears during this step and stays blurry for a while after the flap forms. The flap is then lifted to expose the central cornea. Second, an excimer laser reshapes the corneal stroma with micron-level precision; modern devices track eye movement with built-in cameras, so laser pulses land accurately even if the eye shifts slightly. The flap is then repositioned — it re-adheres within minutes, completing the surgery.
10. Is a blade used during laser surgery?
No. A rapidly vibrating metal blade (mechanical microkeratome) was once used to lift the flap; that method has since been abandoned in favor of the femtosecond laser.
11. Could my prescription come back after laser surgery?
The correction the laser makes doesn't reverse. But in people whose prescription hadn't yet stabilized before surgery, the eye's own prescription can still progress in later years. This is more likely in younger patients or those with high refractive errors, which is why a stable prescription for at least the two years before surgery is preferred.
12. Will it hurt during the procedure?
Numbing drops before the procedure are enough; almost no patients feel pain during the laser itself.
13. Will it hurt afterward?
The numbing drops wear off within 10-15 minutes. With the flap method (LASIK), burning, stinging and tearing follow — similar to the discomfort of chopping onions — lasting 3-4 hours depending on pain threshold before resolving on its own. Surface laser patients feel more pronounced stinging and tearing, strongest on the first day and easing by the second or third; pain medication may be needed with this method.
14. Will a contact lens be placed at the end?
With LASIK, about 10% of patients — those with a lower pain threshold or who squeeze their eyes — may need a protective contact lens, removed the next day. With surface laser methods (such as PRK), a contact lens is always placed and left in for 3-4 days depending on healing.
15. Will I need eye drops for a long time afterward?
For about two weeks after surgery, three different drops are used. Artificial tears are continued for three to six months depending on your eyes and your work. Those who wore contacts for a long time before surgery, work long hours at a screen, have a history of dry eye, or take medications that reduce tear production (certain blood pressure, antidepressant, antihistamine or thyroid medications) should use artificial tears more frequently and for longer.
16. Is a second laser procedure possible?
Advancing laser technology has reduced the need for a second procedure. If your prescription increases again in later years, you can have laser correction again as long as a detailed exam finds your eyes suitable.
17. Can the effect of laser surgery be reversed?
No. The eye cannot be returned to its pre-laser state; claims otherwise are sometimes used as a marketing tactic by some companies, but don't reflect reality.
18. Can I still have other eye surgery later for conditions unrelated to the laser?
Yes. Conditions like cataract, glaucoma, or age-related macular degeneration can develop years after laser surgery, and there's no issue having surgery for them. It does help to keep your pre-laser prescription and corneal topography on record — that information helps determine the correct intraocular lens power if you need cataract surgery later.
19. Why do negative comments about laser surgery show up online?
Complaints generally fall into three groups. The first are patients who expected too much — hoping laser would also fix unrelated issues like lazy eye or strabismus, and feeling let down despite being told otherwise beforehand; this group also includes those who attribute an unrelated eye condition that appears years later to the laser surgery itself. The second group pushed for laser surgery at a young age before their prescription had stabilized; as the prescription kept changing, they eventually needed glasses again and became unhappy. The third and smallest group genuinely experienced a complication — rare where a skilled surgeon, good equipment and a good hospital come together.
Refractive surgery isn't applied the same way to everyone — which technique suits your eyes is determined by measurements taken at the pre-operative exam. You can book an exam at Dünya Göz Etiler to go through this assessment together.
Bu yazı, refraktif lazer ameliyatları hakkında sık sorulan sorulara verilen yanıtların güncellenmiş halidir.
This article is an updated collection of answers to frequently asked questions about refractive laser surgery.